Świetlica Sztuki Raster
Warszawa, ul. Hoża 42/8
28.02-1.05.2004

otwarcie: 28 lutego, godz. 18.00

Udział biorą: Paweł Althamer (PL), Zbynek Baladran (CZ), Erik Binder (SK), Attila Csörgő (H), Tom Dale (PL/GB), Sławomir Elsner (PL/D), Ádám Kokesch (H), Alena Kotzmanova (CZ), Elka Krajewska (PL/USA), Igor Krenz i Wojciech Niedzielko (PL), Michal Struss (SK)

Interkosmos to nazwa międzynarodowego programu badań kosmicznych powołanego do życia w latach 60. przez Związek Radziecki. W latach 70, w ramach Interkosmosu po raz pierwszy polecieli w kosmos astronauci z Czechosłowacji, Polski i innych państw dawnego obozu socjalistycznego. Interkosmos, może jak żaden z wcześniejszych programów kosmicznych, miał również i ten zwodniczy sens, że odwracał uwagę ludzi, mieszkańców pseudo demokratycznych państw socjalistycznych, od tego, co dzieje się na Ziemi.
Ze zdumieniem przyglądamy się działaniom administracji George'a Busha, która ucieka się dziś do tej samej sztuczki, snując wizję załogowych lotów na Marsa, podczas gdy Ameryka zmaga się psychicznie i fizycznie z zaangażowaniem jej wojsk w konflikty zbrojne w wielu miejscach Ziemi.
Pomysł wystawy "INTERKOSMOS 2004", w której udział biorą artyści z kilku krajów dawnego bloku socjalistycznego (Czech, Polski, Słowacji i Węgier), opiera się na odwróceniu perspektywy. Pytamy "Czy istnieje życie na Ziemi?", a całą energię, wyobraźnię, ciekawość i kreatywność jakie ludzkość wykorzystuje do badań kosmosu chcemy zwrócić z powrotem w kierunku naszej własnej planety. Projekt ma sens autentycznie egzystencjalny i wynika z codziennych życiowych doświadczeń i stanów ducha, takich jak nuda (czasem nieziemska), poczucie absurdu i przyjemność fikcji, niepokój o sens i zmartwienie bieżącym stanem rzeczy, pogarszającymi się warunkami życia i współżycia społecznego na Ziemi. Stąpanie po jej powierzchni wielu ludziom coraz częściej kojarzy się z wizytą pierwszego człowieka na Księżycu. Poczucie obcości wszechogarniającego, kosmicznego absurdu znajduje również wyraz w pracach wielu artystów.
Przesłanie naszej wystawy jest jednak pozytywne, a jej orientacja futurystyczna. Treścią wystawy jest bowiem odświeżająca moc wyobraźni i nauka alternatywnego widzenia, tak aby wokół siebie (a nawet wewnątrz własnego ciała) zawsze umieć dostrzec pociągający bezmiar kosmosu.
Wystawa składać się będzie przede wszystkim (i nie przypadkowo) z prac fotograficznych i filmowych, obiektów, oraz specjalnie przygotowanej do przestrzeni Rastra instalacji Erika Bindera. Popularną wiedzę o kosmosie czerpiemy wszak głównie z obrazów fotograficznych lub filmowych. Artyści biorący udział w wystawie sami konstruują urządzenia umożliwiające badanie naszej planety (Csörgő), oferują nowe perspektywy i punkty widzenia (Dale, Elsner), badają świat od tyłu (Krenz i Niedzielko), tropią nieziemskie widoki (Kotzmanova), przyglądają się zaskakującym efektom postępującej cyborgizacji człowieka (Baladran, Struss), ale też - z części znalezionych na ziemi - stwarzają zupełnie nowe światy (Binder, Kokesch, Krajewska) czy po prostu sami są przybyszami z innego świata (Althamer).
Finisaż wystawy odbędzie się 1 maja 2004 - w dniu, w którym Polska i kraje pozostałych uczestników projektu INTERKOSMOS 2004 staną się członkami Unii Europejskiej. Mamy nadzieję, że wystawa i wysiłek biorących w niej udział artystów zmienią choć trochę sposób postrzegania naszej części planety, że tutejszy księżycowy krajobraz nie okaże się dla przybyszów z zachodu martwy.

Wystawa została zorganizowana dzięki wsparciu finansowemu Visergrad Fund w Bratysławie oraz życzliwej pomocy i współpracy: Galerie Display (Praga), Galerii Priestor (Bratysława), Trafo (Budapeszt), Fundacji Galerii Foksal (Warszawa), Galerie Neugerriemschneider (Berlin) oraz Instytutu Polskiego w Pradze.