PROGRAM PUBLIKACJE INFO ENGLISH
ARTYSTA W REZYGNACJI
Tamy Ben-Tor,
Andrea Büttner
Oskar Dawicki
Joseph Marzolla & Tomas Lemarquis
Łukasz Skąpski
Julita Wójcik



wernisaż 22.02.2008, godz. 18.00-21:00 (wystawa czynna do 21.03.2008)
pokazy filmów od wtorku do soboty - codziennie o godz. 17.30

 



"Artysta w rezygnacji" to zestaw sześciu filmów, których autorzy odbywają za pomocą kamery podróż w poszukiwaniu "innej" sztuki. Punktem wyjścia jest tu poczucie rezygnacji, dyskomfortu, znużenia językiem, infrastrukturą i codzienną praktyką współczesnej sztuki profesjonalnej. Zawodowy artysta mierzy się na codzień z różnego rodzaju ograniczeniami: ekonomicznymi (niedostatek środków na produkcję kolejnych projektów), instytucjonalnymi (konieczność rywalizacji z innymi artystami o względy kuratorów, galerzystów i krytków sztuki), artystycznymi (konfrontacja z nieustannie zmieniającymi się ideami i trendami sztuki). Wybrane przez nas filmy nie koncentrują sie jednak na popularnej w sztuce współczesnej krytyce instytucjonalnej. Z jednej strony, nie bez poczucia humoru, obnażają rutynowość modernistycznego języka sztuki współczesnej i zorganizowanych form życia artystycznego (jak choćby popularnych programów pobytowych dla artystów - "artist in residence"), a z drugiej zwracają uwagę na twórczość outsiderów, artystów nieprofesjonalnych, hobbystów i konstruktorów-amatorów. Przybywając z kamerą ze świata sztuki autorzy filmów odkrywają zaskakujące obszary twórczości, które wynikają z zupełnie innych pobudek i podlegają innym kryteriom oceny niż "nasza" sztuka. Po raz kolejny twórczość naiwna, amatorskie robótki i konstrukcje w zderzeniu z cierpiącym na przerost ambicji światem sztuki profesjonalnej, okazują się atrakcyjną odskocznią, a czasem zaskakują nawet swoją kreatywnością. Zarazem jednak trudno oprzeć się wrażeniu, że ten cokolwiek idylliczny świat nieprofesjonalnej twórczości to nie raj utracony, lecz krzywe zwierciadło reguł rządzących sztuką. Siostry zakonne organizują swój własny, zamknięty dla osób postronnych wernisaż i w swoim własnym świecie osiągają pełne, artystyczne spełnienie.
Tytułowa, artystyczna rezygnacja to więc również - dosłownie i w przenośni - wyprowadzenie widza i sztuki w pole. Na pastwisko, na manowce, na obrzeża miasta, w którym na codzień toczy się metropolitarne życie sztuki. Zwrócenie oka kamery na łaty na krowiej sierści, próba złamania czystości gatunkowej i uniwersalistycznych kodów sztuki współczesnej. W tym zadaniu film zdaje się być pomocnym partnerem. Większość z prezentowanych prac posługuje się konwencją dokumentu, starając się wiernie i bez komentarzy z offu relacjonować prawdziwe lub zaaranżowane zdarzenia. To jeszcze jeden wymiar rezygnacji - powściągliwość, zarzucenie rozbudowanego artystycznego warsztatu i produkcji na rzecz "skromnej i prostej" rejestracji filmowej.
"Inna" sztuka jawi się tu jako wyjęta z gry o władzę, uwolniona z ekonomicznych spekulacji, formalnych fajerwerków i wymogu uniwersalizmu, ale też jej działanie i rozumienie zdaje się być ograniczone do małych, zżytych społeczności. Jest w tym jednak podstawowy, optymistyczny rys: każda społeczność może wszak pokusić się o swoją własną sztukę.


Większość prezentowanych filmów będzie miała w Rastrze swoje polskie premiery. Filmy Julity Wójcik oraz "Ketill" Josepha Marzolli i Tomasa Lemarquisa prezentowane są po raz pierwszy publicznie.



Ilustracje dla prasy:
>> plakat do filmu "Kettil", Joseph Marzolla & Tomas Lemarquis
>> kadr z filmu "Budget story", Oskar Dawicki
>> kadr z filmu "Little Works", Andrea Büttner


 



Oskar Dawicki, Budget story
2007, DVD, 9'26"

Film, który trwa tyle, na ile starczyło pieniędzy. Główną rolę zagrał ceniony polski aktor Jan Nowicki. Produkcja: Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki, Kraków




Tamy Ben-Tor, Artist in Residence
2005, DVD, 5'

Pochodząca z Izraela, ale mieszkająca w Nowym Jorku artystka (ur. 1975) specjalizuje się w performance i filmach, w których wciela się w różne kobiece role - od sióstr Hitlera po współczesną "artystkę na rezydencji". Absurdalny humor łączy z wyjątkową spostrzegawczością, co sprawia, że jej prace trafnie demaskują rutynowość wielu przejawów współczesnego życia artystycznego i iintelektualnego.
Pokaz filmu dzięki uprzejmości Zach Feuer Gallery (LFL) w Nowym Jorku.




Julita Wójcik,
Unistic Landscape / Pejzaż unistyczny
2007, DVD, 7'40"

Film powstały podczas pleneru artystycznego w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, latem 2007. Na okolicznym pastwisku artystka oddaje się uważnej lekturze pism Władysłąwa Strzemińskiego odkrywając zarazem ich zaskakująco uniwersalny charakter...



Andrea Büttner, Little Works,
2007, DVD, 10'45"

Film nakręcony w klasztorze karmelitek Najświętszej Trójcy w londyńskim Notting Hill, 21 listopada 2006. Ze względu na zamkniętą klauzulę zakonu, artystka przekazała kamerę jednej z sióstr prosząc o dokumentację corocznego spotkania podczas którego zakonnice prezentują własne robótki, wykonywane hobbystycznie w wolnym od posługi czasie. Film dokumentuje szczególny rodzaj twórczej aktywności, niedostępnej dla osób postronnych, a zarazem sam w sobie jest dziełem filmowej amatorki.
Pokaz filmu dzięki uprzejmości galerii Hollybush Gardens w Londynie.




Łukasz Skąpski
Machines I - Drivers / Maszyny I - Kierowcy
2006, DVD, 9'30"

Film jest częścią obszernego projektu zrealizowanego przez artystę w ciągu ostatnich 2 lat, którego przedmiotem jest dokumentacja amatorskich, konstruowanych metodami chałupniczymi traktorów. Ze względu na trudne z rolniczego punktu widzenia górzyste ukształtowanie terenu, tego typu oryginalne konstrukcje stały się szczególnie popularne na Podhalu. Skąpski zdokumentował ponad sto zachowanych i wciąż sprawnych konstrukcji oraz odbył rozmowy z ich właścicielami i autorami. Zgromadzona dokumentacja jest świadectwem szczególnej kreatywności i pomysłowości rolników, ale też ilustruje podstawowe problemy i braki, z jakimi musieli się oni mierzyć w czasach ekonomii realnego socjalizmu.




Joseph Marzolla & Tomas Lemarquis Ketill, 2008, DVD, 30'

Bohater filmu, Ketill Larsen, ma 71 lat i mieszka w samotnym domu na wzgórzu, skąd rozciąga się widok na centrum handlowe na przedmieściach Reykjaviku. Z torbą wypchaną własnymi pracami, udaje się codziennie autostopem do centrum miasta, gdzie w kilku ulubionych kawiarniach pisze wiersze i maluje obrazy - conajmniej 15 dziennie. Jako były aktor, chętnie opowiada liczne historie, które sam nagrywa na dykatfon, a gdy nadchodzą święta przebiera się za świętego Mikołaja. Chociaż powszechnie znany na Islandii Ketill pozostaje postacią tajemniczą i wymykającą się powszechnie przyjęty normom społecznym. Film, nakręcony przez dwójkę artystów metodą kamery subiektywnej i pozbawiony komentarzy z offu, jest dokumentacją codziennych aktywności i spotkań Ketilla - artysty "osobnego".